توهم توطئه سایبری!

به نظر میرسه همه کاربرها، حتی اونهایی که از کافه بازار و مارکت های ایرانی استفاده می کنن به نوعی نسبت بهشون بدبینی و نفرت دارن. خیلی ها کلا از این مارکت ها برنامه دانلود نمی کنن. این موضوع ما رو هم به فکر انداخته که برنامه رو در گوگل پلی هم منتشر بکنیم. خیلی از کاربرها برای ما ایمیل می زنن که چون برنامه توی کافه بازاره ما دانلود نمی کنیم.

یه توضیحی رو که باید در مورد کافه بازار بدم اینه که کافه بازار هرقدر هم بد باشه، بازار فروش اپلیکیشن های اندروید در ایران (یعنی بازاری که هزاران نفر توش الان مشغول به کارن) کاملا بهش مدیونه. کافه بازار اولین مارکتی بود که فرصت توسعه رو به اپلیکیشن های ایرانی دارد. شاید فکر کنید که چاره ای نداشت اما در واقع مارکت هایی مثل ایران اپس اصلا این کارو نکردن (که البته خودشون هم باختن). ولی همین حالا هم خیلی انتقاد به بازار هست به خاطر نمایش کمتر اپهای خارجی. کافه بازار در واقع داره لطف می کنه و اپهای ایرانی رو نشون می ده چون می تونست از خارجی ها هم فروش داشته باشه. همینطور که کلش و کلن به تنهایی می تونه به اندازه کل بازیهای ایرانی درآمد داشته باشه. کافیه کافه بازار با اونها مستقیم قرار داد ببنده و فقط همون یه دونه بازی رو بفروشه. من فکر نمی کنم کل بازی های داخلی بتونن اونقدر فروش داشته باشن.

در مقابل کافه بازار تقریبا همیشه فقط اپلیکیشن های ایرانی رو معرفی میکنه. گرچه همه اپها برای دانلود هستن اما تقریبا فقط اپهای ایران در صفحه اول نمایش داده میشن.

خب اینکه از بین بردن حقوق مصرف کننده است؟!

نه، مصرف کننده می تونه هر اپی که می خواد رو از گوگل استور دانلود کنه. در واقع کافه بازار داره از خودش مایه می ذاره. خیلی از کاربرا دل خوشی از اپلیکیشن های ایرانی ندارن و ترجیح میدن فقط اپ خارجی نصب کنن (وطن پرستی نوع ایرانی!) و اینطوری به نوعی به کافه بازار هم بدبین شدن. البته اگه این کارم نمی کرد بهش بدبین بودن. کلا مردم با همه مجموعه های بزرگ مشکل دارن (هر شرکتی که کارمنداش سه رقمی بشه یه طورایی بده!)

در چنین جوی خیلی کار کردن سخته، با وجود همه این هزینه ها و فشارهای دولتی حتی مردم هم به مجموعه های ایرانی کمک نمی کنن و ترجیح میدن از امکانات خارجی استفاده کنن. به نظرم دلیل بیکاری داخلی خیلی پیچیده نیست.

آیا کافه بازار ویروس دارد؟

این سوالی بود که چند وقت قبلی کسی از من پرسید. در این مطلب میخواهم در مورد امکان و احتمال چنین موضوعی صحبت کنم. این موضوع را از طریق پاسخ دادن به چند سوال انجام می دهم:

آیا کافه بازار برنامه را برای جاسوسی دستکاری می کند؟

خیر. باید بدانید که تغییر اطلاعات برنامه ها در اندروید انقدری هم که فکر می کنید راحت نیست. حتی در صورتی که بازار این کار را انجام می داد به نوعی برنامه تغییر میکرد و دیگر از طریق استورهای دیگر قابل شناسایی نبود. یعنی اگر شما نسخه متفاوت و دستکاری شده از مثلا تلگرام را داشته باشید، دیگر برنامه های دیگر مثل گوگل پلی استور برنامه تلگرام را در گوشی شما شناسایی نمی کنند (چون در واقع برنامه شما چیز دیگری است). از طرفی دادن اپدیت های همیشگی و سریع هم برای چنین برنامه ای غیر ممکن بود چون با هر به روز رسانی باید برنامه را مجددا دستکاری می کردند و در مارکت خود می گذاشتند که مدتها زمان می گرفت. برای این موضوع دلایل فنی بسیار دیگری هم وجود دارد اما در همین سطح بدانید که احتمال این موضوع بسیار کم است.

آیا کافه بازار برنامه های ویروسی منتشر می کند؟

طبیعتا ممکن است بد افزار هم در بین برنامه های منتشر شده در کافه بازار وجود داشته باشد. همانطور که در گوگل پلی استور هم وجود دارد. اما کافه بازار فیلتر نسبتا سختگیرانه ای برای انتشار برنامه ها دارد. من بارها از همکاران شنیدم که به علت نیاز به گرفتن دسترسی های بالا و مشکوک در برنامه، برنامه آنها منتشر نشده. طبیعتا کافه بازار تمام تلاشش را می کند تا بتواند به عنوان یک مجموعه خصوصی اعتماد مردم را جذب کند.

آیا کافه بازار با نهادهای اطلاعاتی کشور همکاری می کند؟

جواب به این سوال طبیعتا بله است. در ایالات متحده هم شرکت های بزرگی مثل گوگل و مایکروسافت با ان اس آی همکاری می کنند. اینکه میزان این همکاری چقدر است طبیعتا در دایره اطلاعات ما نیست اما این موضوع برای همه شرکت های بزرگ فعال در حوزه های مرتبط با اطلاعات و حمل و نقل طبیعی است. اینکه کافه بازار با نهادهای اطلاعاتی کشور همکاری می کند الزاما به این معنا نیست که در جهت آسیب به مردم حرکت کند. به صورت کلی برای کافه بازار به عنوان یک شرکت خصوصی هر نوع حرکتی که باعث صلب اعتماد مردم شود بسیار پر هزینه است. تا به حال هم هیچ نوع سندی از حرکات مخرب توسط این مجموعه به دست نیامده (اگر برنامه ها به نحوی توسط کافه بازار ویروسی می شدند طبیعتا مختصصان امنیت سریعا به این موضوع پی می بردند.)

به شخصه من افرادی را دورادور می شناختم که در کافه بازار کار می کردند و در صحبت با آنها در مورد روند کار در کافه بازار اطلاعاتی به دست آوردم و با توجه به این تجربیات به نظرم این مجموعه در جهت منافع عمومی جامعه فعالیت می کند.

تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزا؟

این ضرب المثل به صورت کلی اشتباه است. اتفاقا مردم معمولا مطابق طرز فکر و منافع خود صحبت می کنند پس ممکن است بدون وجود چیزکی، خیلی چیزها هم بگن!

از کجا بدونم که تو اینو نمی گی که اعتماد من رو جذب کنی و در نهایت دستتون با کافه بازار و سیستم های اطلاعاتی توی یه کاسه است و آخرش منو می خواید بگیرید؟

اگر در این سطح از نظریه توطئه هستید دیگر کاری از دست من برای اعتماد سازی در شما بر نمی اید.

آیا انتشار برنامه در مایکت ارزشش را دارد؟

این سوالی بود که زمانی که ما هم می خواستیم برنامه را در مایکت منتشر کنیم از خودمان پرسیدیم. من در اینجا تجربه شخصی خودمان را در این مورد با اعداد و تحلیل های واقعی می نویسم تا دیگران هم بتوانند دید بهتری در مورد مایکت داشته باشند.

پیش از همه باید به عنوان یک توسعه دهنده بدانید که به طور قطع بهترین استور فعلی ایرانی (الان یعنی در آبان ۹۶) بدون شک کافه بازار است. برای انتشار برنامه خود پیش از همه باید کافه بازار را در نظر داشته باشید. در واقع هیچ یک از استورهای دیگر به اندازه کافه بازار در فروش محصول و معرفی شما موثر نیستند. اما زمانی می رسد که شما میخواهید بدانید ایا با توجه به وقتی که باید برای تطبیق برنامه و انتشار آن در مایکت بگذارید و انتشار همیشگی به روزرسانی ها در مایکت، این کار ارزشش را دارد یا نه.

در جواب کوتاه باید بگویم که بله. این بله را من با توجه به نکات زیر گفتم:

  • در حال حاضر برنامه ما حدود ۴۰هزار نصب در بازار و ۲۰هزار هزار نصب در مایکت دارد و به صورت ماهیانه (مطابق گزارش فروش متوسط سه ماه گذشته) ما در بازار ۵ برابر مایکت فروش داشتیم. از این آمار می توان نتیجه گرفت که کاربران کافه بازار ۲٫۵ برابر بیشتر اقدام به خرید برنامه ها می کنند. (نظر خودم را در مورد دلیل این تفاوت در ادامه مطلب می گویم.) اما با این وجود درآمد ما از مایکت هم عدد قابل قبولی است که ارزش زمان صرف شده را کاملا دارد.
  • از طرف دیگر بخش بزرگی از کاربران ما در بازار افرادی هستند که از طریق وبسایت خودمان برای نصب برنامه معرفی شده اند در حالی که مایکت بیشتر کاربرهایش را خودش جذب کرده. این موضوع به این دلیل است که در مایکت به صورت کلی با توجه به رقابت کمتر امکان دیده شدن برنامه شما بیشتر است. در ضمن به نظر می رسد مسئولین مایکت با دقت بیشتری محصولات را بررسی می کنند و البته بیشتر هوای توسعه دهنده را دارند.

آیا مایکت واقعا آنقدری که ادعا می کند کاربرد دارد؟

با توجه به فروش پایین تر برنامه در مایکت من هم در ابتدا شک کردم که ممکن است کاربران مایکت به اندازه ای که ادعا می کند نباشد، اما با توجه به اماری که از داخل برنامه و کاربران به دست آوردیم تمام کاربران مایکت واقعی بودند. به نظر من و با توجه به مشاهداتی که از محیط مایکت داشتم علت کمتر خرید کردن افراد در مایکت، پایین تر بودن متوسط سن کاربران مارکت نسبت به کافه بازار است (به نظر می رسد بیشتر کاربران مایکت بچه مدرسه ای هستند).

مایکت چه مزیت هایی نسبت به کافه بازار دارد؟

اولین نکته و مهمترین آنها طرز برخورد کارمندان مایکت با توسعه دهنده است. گرچه کارمندان کافه بازار هم بسیار محترمانه با توسعه دهنده برخورد می کنند اما به نوعی تحویل نگرفتن و اهمیت ندادن به نظر توسعه دهنده در رفتار آنها مشخص است. من دو بار در مورد نکات ریزی که میتواند محیط کافه بازار را برای استفاده توسعه دهنده بهبود دهد با کافه بازار مکاتبه داشتم و در هر دو مورد به طور محترمانه ای “ما خودمون بلدیم” را در جواب دریافت کردم. در مقابل مایکت اهمیت بسیار زیادی به نظر توسعه دهنده می دهد (احتمالا چون هنوز به اندازه کافه بازار بزرگ نشده).

نکته دوم امکانات به مراتب بهتر مایکت برای توسعه دهنده است. پنل توسعه دهنده مایکت بسیار بسیار جذاب و کاربردی است و یک اپلیکیشن هم برای دسترسی به پنل طراحی کرده که می توانید اطلاعات فروش و امار را از طریق موبایل در آن ببینید. مایکت همچنین امکانات جالبی مثل:امکان دادن کد هدیه به کاربران را ایجاد کرده (امکانی که خیلی بدیهی و اولیه است اما کافه بازار آن را ندارد) از طریق این کد شما میتوانید برنامه را به صورت هدیه به دوستان و آشنایان بدهید (قبل از مایکت هر بار کسی می گفت یک نسخه رایگان از برنامه به من بده من باید سه بار رنگ عوض می کردم که نمی شود و طرف فکر می کرد خسیسم). محیط کاربری مایکت هم به نوعی ساده یک شبکه اجتماعی است که امکان معرفی برنامه ها بین کاربران را میدهد. این امکان سرعت تبلیغ اپلیکیشن شما را افزایش می دهد.

نکته سوم در ثبات سیستم فروش مایکت است. سرور توسعه دهندگان و فروش کافه بازار حداقل چند بار در هفته دچار مشکل می شود. مشکلاتی مثل عدم امکان مشاهده اطلاعات فروش، عدم امکان خرید محصول توسط کاربران و … . در مدت ۶ ماهی که ما با مایکت کار می کردیم تا به حال با چنین مشکلاتی رو به رو نشدیم.

آیا اگر برنامه را در مایکت منتشر کنیم بازار ناراحت می شود؟

مگه بازار بچه است؟! 😀 در تجربه ما به هیچ عنوان چنین موضوعی وجود نداشت. بازار با همان روال قبلی با برنامه ما برخورد کرد. البته به نوعی در معیارهای انتشار برنامه های برگزیده بازار قید شده که برای برنامه هایی که فقط در بازار منتشر شوند مزایا قائل خواهند شد اما ما با وجود اینکه برای مدت ۳ ماه تنها در بازار منتشر شده بودیم هیچ مزایایی ندیدیم. من به شخصه رفتار برخی از برنامه های پر طرفدار دیگر را هم بررسی کردم و متوجه مزایای خاصی از طرف بازار نشدم (کلا فکر نمی کنم بازار انقدر در مورد برنامه ها تحقیقی انجام دهد.)

آیا مایکت از کافه بازار جلو می زند؟

به نظر شخصی من خیر. حداقل نه در چند سال آینده. البته مایکت در حال کم کردن فاصله اش با کافه بازار است و مطمئنا در آینده به کافه بازار نزدیک تر می شود. این موضوع به شدت به رفتار کافه بازار در آینده نزدیک بستگی دارد.

برنامه های آنی کافه بازار

زمانی که اولین بار با ایده برنامه های آنی در کافه بازار مواجه شدم اولین چیزی که به ذهنم رسید این بود که “خب چرا؟!”. امروز ایمیلی از جشنواره وب دریافت کردم که به نوعی تبلیغ ایجاد برنامه های آنی در کافه بازار بود (جشنواره وب به نوعی متعلق به آقای شلیله اس که اونم به نوعی توی سروآواست که به نوعی شریک توی کافه بازاره!). چندماهی می شه که کافه بازار در تلاش برای ترغیب توسعه دهنده ها برای تولید اپلیکیشن های آنیه ولی اینطوری که از لیست اونها در مشخصه (تعداد برنامه های منتشر شده آنی بسیار بسیار کمه) اصلا موفق نبوده!

حالا می رسیم به این بحث که چرا کلا برنامه آنی به نظر من ایده خوبی نبوده! برنامه آنی، برنامه ایه که بدون نیاز به نصب میشه روی گوشی اون رو اجرا کرد. ایده کلی خیلی خوب به نظر میرسه اما دوتا مشکل داره. اول اینکه یکی از نکات بسیار خوب اپلیکیشن ها اینه که روی گوشی نصب می شن. وقتی کاربر یه اپ رو نصب می کنه احتمال استفاده دوباره از اون خیلی بیشتره، گرچه ممکنه تمایل به نصب هم در ابتدا کم باشه اما اگر طراح و توسعه دهنده بتونه به نوعی کنجکاوی یا نیاز کاربر رو بر بیانگیزه، کاربر این زحمت رو به خودش میده که برنامه رو نصب کنه. طبیعتا بعد از نصب چون کاربر زمان و حجم اینترنت برای نصب برنامه صرف کرده تمایل بیشتری هم برای استفاده از اون داره. (این یه قاعده عمومیه که ادما به استفاده از چیزی که راحت به دست میاد تمایل کمتری دارن)

برنامه آنی به طور کامل این کنجکاوی رو می سوزونه. در واقع شما این امکان رو به کاربر می دی که برنامه شما رو ببینه و امتحان کنه، و اگه دوست داشت دانلود کنه. خب من به عنوان توسعه دهنده ترجیح میدم حتی برای امتحان کردن هم کاربر برنامه کامل من رو دانلود کنه.

مشکل دوم برنامه های آنی محدودیت های نرم افزاری و گرافیکی شدیده. در واقع ورژنی از برنامه که برای نمایش آنی طراحی میشه بسیار محدوده و از نظر گرافیکی خیلی ضعیفه. به نوعی بازار از توسعه دهنده می خواد که یک نسخه زشت از برنامه رو برای امتحان به کاربر بده. طبیعتا ممکنه تعداد زیادی از کاربرها به علت این محدودیت گرافیکی از برنامه زده بشن و نصب نکنن.

تازه اضافه بر این دوتا مشکل، توسعه دهنده باید یه بار دیگه برنامه رو به صورت نسخه آنی بنویسه که اونم کلی هزینه و زمان میبره (با توجه به تجربه ما در کار کردن با APIهای بازار می تونم تصور کنم چه جهنمی برای برنامه نویس ساختن)

در نهایت باید گفت که همین الان هم چیزی به نام برنامه اجرای آنی وجود داره. بهش می گن وبسایت!!! به نظر من اگه توسعه دهنده یه نسخه وب از اپلیکیشنش با بالاترین شباهت به اپ تولید کنه به مراتب بهتره (چون دسترسی پیذیری بهتری هم داره و از گوگل هم قابل دسترسه). حالا باید منتظر موند و دید کافه بازار چه طوری این قابلیت رو توی حلق توسعه دهنده ها می کنه!